چطور با کشت توت فرنگی به درآمد زایی برسم؟
این بار در بخش معرفی کسب و کارهای کشاورزی، آمارد قصد دارد پرورش توت فرنگی را به عنوان یکی از میوه های جذاب و درآمدزا معرفی کند.
بنابراین نکاتی در مورد نحوه ی پرورش، ارزش اقتصادی، محصولات فرعی توت فرنگی و … در اختیار شما قرار خواهیم داد.
● مگر میوه ی توت فرنگی چه مزیت هایی دارد؟!
یکی از دلایل جذابیت و محبوبیت این میوه، متفاوت بودن ظاهرش نسبت به دیگر میوه هاست.
- موارد درمانی توت فرنگی هم دلیل دیگری بر محبوبیت آن است، که موجب:
- کاهش وزن و لاغری( به دلیل فیبر بالا)
- تقویت سیستم ایمنی بدن و کمک به درمان تب، سرفه و سرماخوردگی به دلیل مقادیر بالای ویتامین C، میشود
- بوته توت فرنگی در برابر سرما نیمه مقاوم است:
- نیاز سرمایی آن حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ ساعت است.
- دمای کمتر از ۷ درجه سانتیگراد می باشد.
- در زمستان درصورت پوشاندن روی آن تا دمای ۱۸- درجه سانتیگراد را تحمل خواهد کرد.
● میزان تولید توت فرنگی چند تن در هکتار است؟!
در ایران، میزان تولید توت فرنگی در شرایط مزرعه ای حدوداً ۵ تا ۷ تن در هکتار است
در حالیکه در کشت های گلخانه ای (ارقام همیشه بارور) چیزی در حدود ۸۰ تا ۱۰۰ تن در هکتار می باشد.
همچنین تولید سالانه توتفرنگی در سراسر کشور ۴۹ هزار و ۱۹۶ تن است (مقام شانزدهم جهان)
استان کردستان مقام اول تولیدات توت فرنگی در ایران را داراست (۷۰ درصد تولیدات توت فرنگی ایران)
● توت فرنگی، طلای سرخ کردستان
۱۳ هزار خانوار در کردستان، از طریق تولید توت فرنگی صاحب شغل شده اند.
۹۳ درصد توتفرنگی تولیدی استان کردستان در شهرستانهای سنندج، کامیاران، سروآباد و دیواندره کشت میشود.
پس از کردستان؛ استان های شمالی از استانهای پیشتاز در تولید این میوه به شمار میروند.
● لازمهی موفقیت در کاری، کسب دانش در آن است
برای داشتن بهترین و بیشترین میزان محصول توت فرنگی باید اطلاعات کامل و کافی را قبل از شروع کاشت جمع آوری و تجربه و دانش لازم را کسب کرده باشید.
برخی از این اطلاعات را در اختیار شما قرار می دهیم:
● زمان کشت توت فرنگی
اواخر پاییز (گیاه نیمه خواب است) تا اوایل بهار( قبل از بیدار شدن گیاه)، زمان خوبی برای جابهجایی و کاشتن آن در محل دیگری است.
بنابراین کاشت پاییزه و بهاره آن امکان پذیر است.
در صورتی که کاشت پاییزه باشد برداشت محصول تابستان سال آینده خواهد بود.
دقت کنید
اگر گیاه در بهار و قبل از بیدار شدن از خواب زمستانه کاشته شود گل های ظاهر شده بهتر است چیده شوند تا گیاه قوی شود.
چرا که این بوته ها در بهار سال بعد گل داده بطوریکه زمان برداشت آن در تابستان خواهد بود.
بد نیست بدانید که جوانه های گل در فصل پاییز به علت کوتاه شدن طول روز به وجود می آیند.
در زمستان به علت سرما، گل ها تا فصل بهار ظاهر نمی شود.
● عملیات تهیه ی زمین برای کشت توت فرنگی
اوایل پاییز یا بهار، پس از شخم و دیسک زدن زمین:
از کودهای حیوانی و شیمیایی و نیز مقدار ۱۰ تن در هکتار کود حیوانی پوسیده با خاک مخلوط کرده و استفاده می کنند.
سپس با نهر کن جوی هایی به عرض ۴۰ سانتی متر و پشته هایی به عرض ۸۰ سانتی متر ایجاد می کنند.
باید توجه داشت که در اولین سال قبل از کاشت کود فسفر و پتاسه و نصف مقدار کود اوره را قبل از دیسک زنی به خاک افزود؛
بقیه کود اوره قبل از گلدهی و پس از برداشت محصول در دو نوبت به خاک اضافه کرده
و سپس آبیاری صورت بگیرد.
● چه شرایطی ( از لحاظ خاک و آب و هوا) برای پرورش توت فرنگی باید در نظر داشته باشم؟!
- توت فرنگی گیاه تقریبا سازگار با خاک های مختلف است. اما خاکهای عمیق نرم با بافت شنی_رسی بهتر است.
- بهترین PH مناسب برای توت فرنگی ۵/۵ تا ۵/۶ می باشد.
- اگر آهک خاک بیش از حد مجاز باشد، عارضه کلروز یا زرد شدن برگها اتفاق میافتد.
- از لحاظ آب و هوایی در شرایط مرطوب و نسبتاً گرم محصول دهی مناسبی خواهد داشت.
- اگر شرایط گرم و مرطوب باشد:
– باید به صورت کافی از لحاظ آب گیاه را غنی کرد.
– همچنین توجه داشت که ارقام مقاوم به گرما انتخاب شود.
● نکاتی که باید برای کاشت توت فرنگی دانست
- در موقع کاشت، مرطوب بودن خاک الزامی است و نیز بلافاصله بعد از کاشت مزرعه باید آبیاری گردد.
- هنگام کاشت قطع کردن تمام برگ های پیر بوته های توت فرنگی را و جدا نمودن ریشه ها را از هم الزامی است.
- هر گیاه را در یک خط به فاصله ۳۵ تا ۴۰ سانتیمتر از دیگری قرار میدهند.
- در فاصله عرضی، بین هر بوته ۷۵ سانتیمتر فضا در نظر میگیرند.
- خاک را بهوسیله کاه یا خاک اره میپوشانند که موجب:
- جلوگیری از رشد علف های هرز و از تماس مستقیم میوه با خاک میشود.
- باعث حفظ رطوبت خاک میشود.
- درصورت عدم دسترسی به کاه، صفحات پلی اتیلن جایگزین خوبی خواهند بود.
- آبیاری حداقل هفته ای یک بار و به شکل جوی پشته ای صورت بگیرد
- .برای جلوگیری از ظریف شدن بوته های مادری، ساقه های رونده را در زمان رشد قطع می کنند
- برای در امان ماندن گیاه از حلزون، پای گیاه را با ساچمه، سنگریزه و یا پوست تخم مرغ پر کنید.
- عموما بوته توت فرنگی را پس از دو سال میوهدهی از خاک بیرون میکشند.
توان میوه دهی گیاه ۵ تا ۶ سال است، اما پس از ۲ سال توانایی اصلی از دست میرود و در معرض انواع بیماریها و آفت ها قرار میگیرد.
● به مدت طولانی تر توت فرنگی بچینید
میتوانید با پلی اتیلن بوته ها در اواخر زمستان بپوشانید.
در این روش گیاه ۲ الی ۳ هفته زودتر میوه میدهد.
● ازدیاد توت فرنگی
ازدیاد توت فرنگی به دو طریق جنسی و غیر جنسی صورت می گیرد.
- ارقامی که طبیعتا تولید ساقه رونده نمیکنند یا ساقه رونده کمی دارند به وسیلهی بذر تکثیر میشوند.
- همچنین جهت تولید ارقام جدید از روش ازدیاد بذری استفاده می شود.
تکثیر به روش غیر جنسی (تقسیم بوته)
بوته های خوب رشد کرده و قوی را از زمین خارج میکنند.
آن ها را به چند بوته کوچکتر که هر کدام دارای مقداری ریشه می باشند تقسیم میکنند.
آنها را در محل اصلی نشاء می کنند.
در این روش باید از بوته های سالم پایه های مادری استفاده گردد.
روش ازدیاد از طریق ساقه های رونده
بعد از اینکه ساقه های رونده در تابستان ریشه دار شدند، آن ها را از بوته مادری جدا و در محل سایه نشاء میکنند.
سپس در فصل پاییز بوته های انتخابی را به زمین اصلی انتقال می دهند.
● خارج از موعد، توت فرنگی به بازار عرضه کنید
توت فرنگی از جمله میوه های نوبرانه و از اولین میوه هایی است که در بهار به بازار عرضه می شود.
در حالت معمولی و در مناطق معتدل زمان برداشت میوه در اواخر اردیبهشت ماه تا اوایل تیر است.
می توان با استفاده از وسایل و امکانات امروزی اقدام به پیش رس کردن و تولید توت فرنگی خارج از فصل نمود تا توت فرنگی را مدت طولانی تری در بازار ببینم.
پیش رس کردن هزینه های اضافی دارد که قیمت بیشتر محصول نوبرانه آن را جبران خواهد کرد.
● مطمئن ترین روش برای پیش رس کردن گلخانه است
احدتث گلخانه چندان هم کار راحتی نیست.
هزینه سنگینی دارد و مهم تر از آن نیازمند تخصص و تجربه کافی است.
کاشت توت فرنگی در گلخانه
می توان در قدم اول نشاء توت فرنگی را اواسط تیرماه تا اوایل شهریور در خزانه انتظار کشت کرد.
۵ تا ۷ کیلوگرم در هر ۱۰۰ متر مربع از کودهای کامل ازت – فسفر – پتاس به نسبت ۱۷ – ۱۲ – ۱۲ به عنوان کود پایه به زمین خزانه میدهند.
بعد از اینکه نشا ریشه های قوی پیدا کرد، بوته ها شروع به ایجاد ساقه های رونده می نمایند.
وقتی هوا سرد شد، نور و درجه حرارت پایین منجر به گلدهی خواهد شد.
آبان و آذرماه فصل انتقال بوته ها را به گلخانه و کاشت در بستر آن به فاصله ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر میباشد.
● نکاتی که در کشت گلخانه ای باید به آن توجه کرد
- در گلخانه نیز مقدار ۳ تا ۵ کیلوگرم کود کامل شیمیایی در ۱۰۰ متر مربع به بستر داده می شود
- درجه حرارت گلخانه را ابتدا روی ۸ تا ۱۲ درجه سانتی گراد تنظیم میکنند.
- با افزایش شدت نور درجه حرارت را نیز زیاد می کنند و به ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد می رسانند.
- البته می توان درجه حرارت را به ۸ درجه سانتی گراد کاهش داد.
- تهویه کردن به موقع گلخانه به منظور جلوگیری از خطر پوسیدگی میوه در اثر رطوبت زیاد الزامی است. می توان بوسیله حرارت خشک رطوبت زیادی را کاهش داد.
●توصیهی جالب
برای هر هزار متر مربع سطح زیر کشت، کندوی زنبور عسل قرار بدهید چون:
به عمل گرده افشانی و تلقیح بهتر گل های توت فرنگی در گلخانه کمک کند.
● نحوه ی برداشت و بسته بندی توت فرنگی بسیار مهم است؛ می پرسید چرا؟!
بسیاری از تولید کنندگان و به خصوص برداشت کنندگان میوه، از اهمیت صدمات به ظاهر ساده در هنگام برداشت و بسته بندی آگاه نیستند.
توت فرنگی بسیار حساس به صدمات است.
آسیب ها در اثر
- استفاده از جعبه های نامناسب.
- پرشدن بیش از حد جعبه ها.
تماس لبه های تیز جعبه با میوه به دلیل فشار و نیز در زمان انتقال، به وجود می آیند.
انتخاب جعبه و وسیله حمل ونقل مناسب موجب جلوگیری از:
بروز نرمی و له شدگی و به دنبال آن شروع فعالیت کپک خاکستری میشود.
● چگونه باید توت فرنگی را برداشت و بسته بندی کرد؟!
- توت فرنگی را در زمان برداشت همراه کاسبرگ آن برداشت می کنند، کاسبرگ مانند محافظی موجب ماندگاری بیشتر توت فرنگی میشود.
- میوه را بایستی به آرامی در جعبه قرار داد.
- در حین برداشت میوه های رسیده ای که ۷۵ درصد سطح آنها رنگ گرفته است برداشت می شوند.
- در این زمان معمولاً میوه هایی را که از لحاظ شکل و رنگ و اندازه یکنواخت هستند، در جعبه ها می چینند و میوه های صدمه دیده و آلوده را دور می ریزند.
- دقت برداشت کننده در هنگام برداشت میوه، از جمله لگد نکردن بوته و میوه ها، موجب حفظ کیفیت برداشت میوه در چین بعدی می شود.
● گام به گام پرورش توت فرنگی در باغ یا باغچه
خبر خوب آنکه کشت توت فرنگی در منزل نیز امکان پذیر است، آنچه که باید بدانید برایتان می گوییم:
● گام اول : نشای مناسب انتخاب کنید
میتوانید نشای توتفرنگی، یا ساقهٔ روندهٔ آن را از فروشگاههای تجهیزات و ادوات کشاورزی و باغداری و یا باغهایی که این نشاها و ساقهها را میفروشند، خریداری کنید.
ساقههای رونده معمولا انتخاب ارزانتری هستند. اما پرورش این ساقهها و برداشت توتفرنگی از آنها، زمان بیشتری میبرد.
● گام دوم
انتخاب یک نقطهی آفتابگیر در باغ یا باغچه که آب بهراحتی در آن جریان داشته باشد.
به طوریکه بوته ها بتوانند هر روز ۶ تا ۱۰ ساعت نور مستقیم خورشید دریافت کنند.
خاک این قسمت باید آب را هم بهراحتی جذب کند.
از جاهایی که آب در آنها میایستد، پرهیز کنید.
● توصیهی جالب
برای امتحان جذب آب در خاک، می توانید چالهای ۳۰ سانتیمتری حفر کرده و از آب پر کنید.
روز بعد دوباره آن را پر از آب کنید و ببینید جذب آب چقدر طول میکشد.
در هر ساعت باید ۲٫۵ تا ۷٫۶ سانتیمتر آب جذب شود.
●گام سوم: دنبال خاکی باشید که pH آن بین ۵٫۵ تا ۶٫۵ باشد.
از فروشگاههای تجهیزات و نهادههای کشاورزی، یک کیت تست خاک تهیه کنید.
دستورالعمل روی کیت را مطالعه کنید. خاک باید کمی اسیدی باشد.
اگر pH خاک مناسب نباشد، باید آن را اصلاح کنید.
درصورتی که pH خیلی پایین است، آهک یا سنگآهک دولومیتی ، و اگر pH خیلی بالاست، گوگرد یا پیت ماس به آن اضافه کنید.
●گام چهارم: چالهای حفر کنید که عمق و عرض آن برای ریشهها کافی باشد.
عمق چاله ها باید بین ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر، با توجه به طول ریشه ها، باشد.
اگر توتفرنگی را در گلدان میکارید، گلدانی انتخاب کنید که بهاندازهٔ همان چاله عمق داشته باشد.
●گام پنجم: توتفرنگی را از گلدان به چاله منتقل کنید.
توتفرنگی را از گلدان دربیاورید.
مراقب باشید ریشههایش دست نخورده باشند آن ها را در خاک بگذارید و اطرافش را از خاک پر کنید به طوری که سرشان پیدا نباشد.
فورا به گیاه آب بدهید.
دقت داشته باشید که فقط ریشهها را با خاک بپوشانید.
قسمتهای سبز گیاه باید بالای خاک بمانند.
● نکاتی که رعایت آنها به نفعتان خواهد بود
- کاشتن توتفرنگی در جایی که طی ۴ سال گذشته گوجهفرنگی، سیبزمینی، فلفل یا بادمجان کاشتهاید، ممکن است موجب سرایت قارچ به بوتههای توتفرنگی شود.
- زمین نباید یخزده باشد و همچنین یخبندان دیگری در انتظار باشد. بسته به محل زندگیتان، ماههای اسفند و فروردین معمولا مناسب این کار هستند.
- خاک باید نرم باشد به طوری باشد که با یک بیلچه بهراحتی حفر شود. اگر زمین هنوز سفت است، چند هفتهای صبر کنید.
- خاک باید خشک باشد. اگر هنوز باران میبارد، چند روزی برای کاشت توتفرنگیها صبر کنید
- بین توتفرنگیها ۵۱ سانتیمتر فاصله بگذارید.
- اگر بیشتر از یک ردیف توتفرنگی دارید، بین ردیفها هم ۱٫۲ متر فاصله بگذارید. این فاصله به گیاه فضای رشد و نمو میدهد.
● چگونه در گلدان توت فرنگی بکاریم؟!
گلدان بزرگی تهیه کنید که ته آن سوراخ داشته باشد
گلدان موردنظر باید ۴۱ تا ۴۶ سانتیمتر قطر داشته باشید تا گیاه بهراحتی رشد کند.
سوراخهای کف این گلدان هم باعث میشود آبِ خاک کشیده شود.
کف گلدان را با تکههای سنگ یا تکههای شکستهٔ سفال پر کنید
پر کردن حدود یکسوم گلدان با سنگ یا سفال منجر به خروج راحت آب از آن میشود.
توتفرنگی ریشههای کوچکی دارد، بنابراین لازم نیست همهٔ گلدان را با خاک پر کنید.
این باعث میشود گلدان وزن کمتری هم داشته باشد و جابهجاییاش راحتتر میشود.
بقیهٔ فضا را با خاک گلدان پر کنید
از خاک گلدان چندمنظوره با pH بین ۵٫۵ تا ۶٫۵ استفاده کنید.
معمولا pH خاک را روی بستهٔ خاک گلدان مینویسند.
کمپوست نیز برای تقویت خاک، مناسب است.
توتفرنگیها را به داخل گلدان منتقل کنید.
گیاه را از گلدان اصلیاش خارج کنید.
برای ریختن خاک اطراف ریشهها آن را با دست و بهآرامی تکان بدهید، اما به ریشهها دست نزنید.
گیاه را داخل گلدان بگذارید. آنقدر خاک بریزید که سر ریشهها را بپوشاند.
تاج گیاه یا همان قسمتهای سبزرنگ باید بالای خاک بمانند. فقط ریشهها را داخل خاک قرار بدهید.
درصورت استفاده از گلدانهای خیلی بزرگ که چند گیاه مختلف در آن کاشته میشود، توتفرنگیها را با فاصلهٔ ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتری بکارید.
گلدانها را در جای آفتابگیر بگذارید
توتفرنگی باید هر روز ۶ تا ۱۰ ساعت نور مستقیم خورشید را دریافت کند.
قرار دادن گلدانها در بالکن، ایوان خانه، یا باغچه به منظور دریافت نور کافی توصیه میگردد.
همچنین می توانید در طول زمستان گلدانها را داخل خانه، در جای آفتاب گیر بگذارید
اگر توتفرنگیها چنین جایی در منزل ندارید از نورهای مصنوعی یا لامپ رشد گیاه استفاده کنید.
● تهیه مربای توت فرنگی، پیشنهادی برای درآمدزایی از توت فرنگی در منزل
مربای توت فرنگی یکی از فراورده های توت فرنگی است که روش تهیه ی آن را برایتان آورده ایم.
با ساخت آن در منزل و فروش آن می توانید درآمدزایی داشته باشید.
● مواد لازم برای تهیه مربای توت فرنگی
شکر ۵۰۰ گرم
توت فرنگی ۵۰۰ گرم
آب لیمو ترش ۱ قاشق غذاخوری
● دستور تهیه
- ابتدا برگ های اضافی توت فرنگی ها را جدا کنید سپس آنها را تمیز شسته و آبکشی کنید.
- همان لحظه توت فرنگی ها را با یک دستمال تمیز خشک کنید چون اگر بگذارید خودشان خشک شوند با نفوذ آب در آن ها، طعم اصلی خود را از دست می دهند.
- توت فرنگی ها را در قابلمه بریزید به این صورت که پس از یک لایه توت فرنگی، یک لایه شکر بریزید و توجه داشته باشید که لایه آخر نیز شکر باشد.
- قابلمه را به مدت ۱۲ ساعت در یخچال قرار داده تا توت فرنگی ها آب بیندازند.
- مرحله ی سوم قرار دادن قابلمه روی حرارت جوش آوردن آن است. در تمام طول پروسه مربا درب قابلمه را به هیچ وجه نگذارید.
- کف های روی مربا را با کف گیر بگیرید.
- ۱۵ الی ۲۰ دقیقه بعد از به جوش آمدن و قابلمه را از روی حرارت خارج کنید.
- سپس آبلیمو را به آن اضافه کنید و به هم بزنید تا کاملا به خورد مربا برود و از شکرک زدن مربا جلوگیری کند.
- اگر مربا را به موقع از روی حرارت برندارید شکرک میزند. و اگر زودتر بردارید یعنی به صورت نپخته و درحالیکه به غلظت مطلوب نرسیده، کپک می زند.
- اجازه دهید کمی مربا خنک شود و بعد در شیشه مورد نظر بریزید و در یخچال نگهداری کنید.
● فروش مربا و دیگر محصولات خانگی
قبل از اینکه به فکر فروش بیفتید به یک نکته مهم توجه کنید:
سعی کنید قبل از تولید، سفارش بگیرید.
این نکته بهویژه برای تولیدکنندگان مواد فسادپذیرتر اهمیت بیشتری دارد.
● چند راه حل برای فروش
- مهمترین گزینه، مذاکره با سوپرمارکتهای محلهتان است.
- فروش اینترنتی : با ایجاد صفحات شخصی میتوانید برای فروش محصولاتتان تبلیغ کنید
- آگهی تبلیغاتی: میتوانید با نصب چند آگهی در خیابان محل زندگیتان کالاهای تولیدیتان را بهصورت مستقیم عرضه کنید.
- در آگهیتان روی قیمت عرضه به صورت مستقیم را مانور دهید این مورد مردم را ترغیب میکند تا به جای خرید از واسطهها به صورت مستقیم از شما خرید کنند.
میخوام با کمک خواهرم یه گلخونه کوچیک تهیه کنم برای کاشت توت فرنگی. خواهرم لیسانس کشاورزیه منم عاشق توت فرنگیم. به نظرتون موفق میشیم؟ درامدش خوبه؟ چون یبار خواهرم کشت قارچ انجام داد ورشکست شد. الان یه مقدار نگرانم
سلام کدوم شهر ایران هستید ؟ و اینکه چه مهارتی تو بخش توت فرنگی دارید ؟
عاشق توت فرنگی به تنهایی کافی نیست ! باید بخش فروش رو هم بدونید .
چه بخشهایی رو نگران هستید ؟ بخش تولید یا فروش یا قبل فروش ؟
سلام دوست عزیز
چقد خوبه که اینقد مشتاق کار کشاورزی هستین.ولی بقول جناب جباری، اشتیاق خالی کافی نیست.
درمورد قارچ، باید خدمتتون عرض کنم که ریسکش خیلی بالاس. چون این محصول خریدارش خیلی کمتر از میوه ای مثل توت فرنگی هست و یک مقدار بازاریابیش مشکله و خیلی زود خراب میشه.
پس اگه خواهرتون شکست خورده توی اینکار، نباید نگران باشین که اینبار هم با شکست روبرو میشین. باید دلایل شکست قبلی رو موشکافی کنن و بعد وارد کار جدید بشن.
بنظر بنده که کارشناس کشاورزی هستم، کاشت توت فرنگی کار پردرآمدیه. البته بشرطی که درمورد کاشت، از تجربیات دیگران استفاده کنین.
ضمنا شرایط آب و هوائی و زمین رو کامل درنظر بگیرید.مطالعه کنین و بعد دست بکار بشین. توکل بر خدا….ان شاءالله موفق میشین.
مطالبی که اینجا گذاشته شده، حتما مطالعه بفرمائید.
سوالاتی که آقای جباری پرسیدن رو با دقت جواب بدین.
بعد به مرور، نقاط قوت و ضعفتون مشخص میشه.
و با دید بازتری شروع بکار کنین که ریسک پائینتر بیاد.
اینم فراموش نکنین که کار کشاورزی، کار بسیار دقیقی هست. چون بعضی از شرایط دست شما نیست. مثلا یک دفعه، یک نوع بیماری، از مزرعه دیگه ای به مژرعه شما حمله ور میشه. و باید به سرعت و با دقت مقابله کنین که کل مزرعه درگیر نشه.